TÜRKİYE CANIM FEDA GÜBRELER VE GÜBRELEME


  Üye Olacağım | Şifremi Unuttum Email Adresi : Şifre :  
www.saraytarim.gov.tr Sitesine Dönmek İçin Tıklayın
Forum Anasayfa | Site Anasayfa | Kategori Dökümü | Facebook | Chat | Tavsiye Et | Sunumlar | Videolar | Radyo | Tarım TV | Bilgi Edinme


Forumda Ara :
Diz :
Forum Hızlı Menu :
Forum >> Tarımsal bilgiler >> Tarla bitkileri, hububat, endüstri bitkileri

Konu Okunuyor
Moderatör yok Bu kategorideki ziy.sayısı1 kişi aktif Bu konuya cevap vereceğim Bu kategoride yeni konu açacağım
22 Şubat 2010 Pazartesi Okunma :Bugün 11 Toplam 5350 Konuyu Takip Listeme ekle Bu konuya cevap vereceğim
yoncam (SA)
Konu-1652 : %82
Mesaj-3046 : %85
yoncam
TEKİRDAĞ
Erkek Yaş:36
Mühendis
Teşekkür Et İçeriğe puan ver Üyeye mesaj gönder Konuyu arkadaşına öner Üyenin tüm kayıtları

GÜBRELER VE GÜBRELEME Puan : #4482

Gübreleme, bitkisel üretimin vazgeçilmez bir parçasıdır. Bol ve kaliteli ürün için çiftçilerimizin ekim, sürüm ilaçlama kadar; doğru zamanda, doğru gübreyle ve doğru yöntemle gübrelemeyi de bilmesi gerekir.

Bu derste gübrelemenin öneminden, gübre çeşitlerinden, mikro besin maddelerinden, yeşil gübrelemeden, toprak numunesi almaktan ve gübre miktarlarından bahsedilecektir.

Ekonomik bir gübrelemenin yolu, bu bilgilerin iyice öğrenilmesinden geçmektedir.

Bitkilerin İnsan Beslenmesindeki Önemi

İnsan ve hayvanların beslenmesinde bitkiler mutlak rol oynamaktadırlar. Tarımsal üretimde bitki beslenmesini iyi bilen bir ülke, insanlarının beslenme sorununu da çözmüş demektir.

Tarımsal ürünlerin yeterince beslenip beslenmemesi, doğrudan insan ve hayvanların sağlığını, hayvansal ürünlerin miktar ve kalitesini etkilemektedir.

Ülkemizde tarım yapılan alanları artırmak suretiyle önemli bir ürün artışı sağlamak mümkün değildir. Ürün artışı için başta gübreleme olmak üzere, sulama, iyi toprak işleme, vasıflı tohumluk kullanımı ve gerekli tarımsal mücadelenin yapılması gerekir.

BİTKİ BESİN MADDELERİ

Bitki Besin Maddesi Nedir?

Bütün bitkiler büyüyüp gelişmek ve ürün vermek için, insan ve hayvanlar gibi beslenmek zorundadır. Bitkilerin kendi kök, dal, yaprak, meyve ve ürünlerini yapabilmeleri için kullandıkları maddelere "bitki besin maddeleri" denilmektedir.

Bitkilerin beslenmesinde 17 element mutlak gereklidir. Bunlardan 10 tanesine bitkiler çok (makro) ve geri kalan 7 tanesine az miktarlarda (mikro) ihtiyaç duyarlar. Makro elementler Karbon (C), Hidrojen (H), Oksijen (O), Azot (N), Fosfor (P), Potasyum (K), Kalsiyum (Ca) , Magnezyum (Mg), Kükürt (S) ve Demir (Fe); mikro elementler ise Mangan (Mn), Bor (B), Çinko (Zn), Bakır (Cu), Molibden (Mo), Klor (Cl) ve Sodyum (Na)'dur.

Bitkiler ihtiyaç duydukları karbonu atmosferden ve toprak havasından; oksijen ve hidrojeni ise sudan ve atmosferdeki buhardan alınabilir. Bitkiler diğer ihtiyaç duydukları çok çeşitli besin maddelerini kökleri ile topraktan, yaprakları ile atmosferden alırlar.

Gübre Çeşitleri
Gübreler üç sınıfa ayrılmaktadır:

1. Organik, Doğal ya da İşletme Gübreler (Ahır Gübresi, Yeşil Gübreler)

Organik, doğal ya da işletme gübreleri olarak adlandırılan ahır gübresi ve yeşil gübreler, topraktaki organik madde, su tutma kapasitesinin artırılması, doğal besin maddeleri ve sürdürülebilir tarım tekniklerinin uygulanması açısından son derece önem taşımaktadır. Özellikle ahır gübresi, tarlaya dekara 2 ton gibi bir miktarda verilip hemen toprağa karıştırılırsa, toprağın organik madde oranını, su tutma kapasitesini, kurağa karşı toleransını artırır, kolay toprak işlemesini sağlar, tarlayı bahçe toprağı gibi verimli yapar.

Sonbaharda Macar fiği gibi bazı fiğ çeşitleri tarlaya ekilip, Mayıs ayında hayvanlara kaba yem ihtiyacı sağlamak için biçilerek veya biçilmeden sürülüp toprağın pulluk derinliğine gömülürse, toprağın organik maddesi önemli oranda artar. Buna ilaveten, baklagil olan fiğin köklerinin, havanın azotunu tutması sonucu, toprağın besin maddesi oranı ve su tutma kapasitesi artar. Organik gübreleme yöntemleri, gerek hayvancılık ve gerekse son yıllarda gelişmiş ülkelerin gündeminde olan "organik tarım" açısından son derece önemlidir. Ülkemiz, organik tarım için son derece zengin ve koşulları uygundur.

2. Kimyasal, Mineral, Ticari veya Yapay Gübreler

Bu isimle adlandırılan gübreler, azotlu, fosforlu, potasyumlu, kalsiyumlu vb. gübrelerdir. Azotlu gübreler amonyum sülfat, amonyum nitrat ve üre; fosforlu gübreler süperfosfat ve triple süperfosfat; potasyumlu gübreler potasyum sülfat ve potasyum klörürdür. Kompoze gübreler belirli oranda azot, fosfor ve potasyumu içerir. Bunlar, 20-20-0, 15-15-15, 18-46-0, 26-13-0 gibi gübrelerdir.

Azot

Azot, bitki bünyesinde çok önemli rollere sahiptir: Yaprak ve sap gelişmesini teşvik eder. Gelişmeyi hızlandırır, dane verim ve kalitesini artırır.



Şekil 1. Azotlu gübrenin buğday gelişmesine etkisi
Azot Azlığında Ne Olur?

Azot azlığı çeken toprakta yetişen bitkilerde yapraklar sararır. Buğday gibi tahıllarda kardeşlenme azalır, bitki boyu kısalır. Sonuçta verim ve ürün kalitesi düşer.


Şekil 2. Buğdayda azotlu gübreleme


Azotlu Gübreleme

Bitki bünyesine azotu nitrat veya amonyum şeklinde alır. Nitrat ise toprakta tutunamaz ve fazla yağışlı yerlerde bitki kök bölgesinden yıkanarak uzaklaşabilir. Böyle yerlerde nitratlı gübreler yerine amonyumlu gübreler kullanılmalı veya nitratlı gübre bölünerek bir kaç seferde verilmelidir.



















Şekil 3. Serpme olarak azotlu gübreleme


Erken Gübreleme

Azotlu gübreleme mümkün mertebe erken yapılmalıdır. Yani ekimde azotun bir kısmı verilmiş olmalıdır. Bu şekilde ilk gelişme daha canlı ve sıhhatli olur.





Şekil 4. Azotlu gübreleme ve hasat


Azotlu Gübre Çeşitleri

Amonyum sülfat (%21) suda hemen çözünür. Toprağı asitleştirir. Toprakta kolay yıkanmaz, çünkü bünyesindeki azot amonyumdur. Ancak amonyum da zamanla nitrata dönüşebilir.

Amonyum Nitrat (%26)

Bu gübredeki azot, hem nitrat hem de amonyum şeklindedir. Bu gübrede nitrat bulunduğundan fazla yağışlı yerlerde yıkanma yoluyla kayıp olabilir.



Üre (%46)

Üre toprakta parçalanarak amonyum haline dönüşür ve bitkiye faydalı hale geçer.

Ne Kadar Gübre?

Görüldüğü gibi azotlu gübreler, farklı oranlarda etkili maddeye sahiptir. Bu yüzden, tarlamıza atacağımız gübrenin bu oranına bakarak hesap yapmalıyız. Mesela, 6 kg/da saf azot atmak için 13.3 kg/da üre, 23 kg/da amonyum nitrat veya 28.5 kg/da amonyum sülfat atmak gerekir. Gübre torbalarının üzerinde, içindeki saf madde oranlarını gösteren rakamlar bulunmaktadır. İlk rakam azotun, ikinci rakam fosforun, üçüncü rakam ise potasyumun gübredeki saf miktarını yüzde olarak gösterir. Örneğin, 18-46-0 rakamları, o gübrede % 18 azot, %46 fosfor olduğunu ve sıfır yani hiç potasyum olmadığını gösterir.

Atacağımız saf azot miktarını tarım uzmanlarından öğrendikten sonra, elimizdeki azotlu gübreden ne kadar atmamız gerektiğini bu şekilde hesaplayabiliriz.

Fosfor

Ülkemiz toprakları yarayışlı fosfor açısından yetersizdir. Bu yüzden fosforlu gübreleme de yapmalıyız. Çünkü fosfor eksikliğinde bitkide bir çok problem ortaya çıkar. Bunlar:


Kök ve sap gelişmesi azalır. Yapraklarda kıvrılma ve morarma olur. Çiçeklenme azalır. Sonuçta verim azalır.




Şekil 5. Buğdayda fosforun etkisi


Fosforlu Gübreleme

Bitkilerde fosfora genellikle gelişme başlarında daha çok ihtiyaç duyarlar. Genel olarak bitkinin ihtiyaç duyduğu fosforun % 50'si büyümenin % 20'sinin tamamlandığı ilk gelişme devresinde tüketilir.



Biraz da fosforlu gübre çeşitleri üzerinde duralım:

Süperfosfat

Bileşiminde % 16-18 oranında P2O2 (fosfor) içerir. Kapsamında biraz da kükürt bulunmaktadır. Gri ve boz renkli taneler halindedir.

Triple Süperfosfat (TSP)

Bileşiminde % 44-46 oranında suda eriyebilen fosfor vardır. Kirli beyaz veya gri tanecikler halindedir.

Diamonyum Fosfat (DAP)

Bileşiminde fosfora ilaveten azot da ihtiva eden kompoze bir gübredir. Bünyesinde % 18 azot, % 46 oranında da fosfor vardır. Gri tanecikler halindedir.

20-20 Kompoze

DAP gibi hem azot, hem de fosfor kapsar. Bünyesinde % 20 azot, % 20 de fosfor bulunmaktadır.

Nasıl Kullanılmalı?

Fosforlu gübreleri kullanırken dikkat edilecek bir nokta, bunların toprakta hareketsiz olmaları nedeniyle, bir kerede ve
ekimde verilmeleri gerektiğidir. Eğer mibzerle tohumun yanına verilirse en iyi sonuç alınır.

Diğer önemli bir husus da, her gübrenin etkili madde miktarının farklı olmasıdır. Eğer dekara 7 kg fosfor atmak istiyorsak, 20-20 kompoze gübreden 35, DAP'tan 15.2 kg gerekir.

Potasyum

Potasyum, yurdumuz topraklarında genellikle yeteri kadar bulunmaktadır. Bu yüzden bu gübre, sadece eksiklik hissedilen alanlarda kullanılmalıdır.

Potasyum, ürünün miktar ve kalitesini olumlu yönde etkiler. Hububatta yatmayı önleyici etkisi vardır.

Potasyum Sülfat (%50)

Yurdumuzda kullanılan potasyumlu gübre potasyum sülfattır. Bu gübrede % 50 oranında potasyum (K2O) vardır.

Verilme Şekli

Bu gübre de fosforlu gübreler gibi toprağa bir kerede ve ekimde mibzerle tohum yanına verilir.





Yaprak Gübreleri

Yaprak gübreleri, son yıllarda ülkemizde de kullanılmaya başlanmıştır. Yaprak gübreleri içerisinde bir veya birden fazla besin maddesi elementi bulunmaktadır. Eğer tarla toprağında taban suyu, su kusması nedeniyle yüksek ve iklim de serin ise soğuk toprak şartlarına bağlı olarak azot, fosfor, çinko gibi herhangi bir besin maddesinin noksanlığı görülebilir. Söz konusu bu besin maddelerinin bitki kökleri ile alımı stres şartlarında zor olacağından, doğal olarak oluşacak bitki besin maddeleri noksanlığı nedeniyle gelişme geriliği, yaprak renginde morarma, kahverengileşme ve sararmalar (kloroz) görülebilir. Özellikle bu sorunlar ülkemizde serin geçen Mart ayında ortaya çıkabilmektedir. Eğer kök hastalığı değilse bu sorun, büyük ihtimalle mikro besin maddesi noksanlığıdır. İşte bu şekilde besin maddesi noksanlığından emin olunan tarlalara, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca kullanım izni verilmiş yaprak gübreleri, kullanma talimatına göre doğru oranda su ile karıştırılarak uygun bir pülvarizatörle verilmelidir. Bazı yaprak gübreleri ise sulama suyuna kullanma talimatına uygun olarak karıştırılıp verilebilir.

Tarımsal üretimde yaprak gübrelerini tek başına, ekim öncesi ve çimene kullanılan mineral gübrelere alternatif olarak kullanmak, dekardan istenen verim artışını sağlamaz. Unutulmamalıdır ki bitkinin besin maddesi, su alma ve toprakta dik durmasını sağlayan esas organları kökleridir.

Dolayısıyla bitki kökleriyle doğal olarak, topraktan besin maddelerini alabilir. Ancak toprakta bitki besin maddesi yoksa; iklim ve toprak şartları nedeniyle bitki, besin maddesi alamıyorsa; bitkiye fotosentez organı olan yapraktan, yaprak gübreleri kanalıyla noksan olan besin maddesi verilebilir. Bu şekilde yapılan bilinçli bir gübreleme, çiftçilere önemli oranda ekonomik kazançlar sağlayabilir.


MİKRO ELEMENTLER

Bitkiler için gerekli olmakla beraber, az miktarda kullanılan besin maddeleridir. Bunlar arasında yurdumuzda en fazla eksikliği duyulanlar demir, çinko ve mangandır. Ülkemizde Orta Anadolu'da demir, Güney illerimizde çinko, Ege Bölgesi'nde çinko, demir ve mangan eksikliğine rastlanmaktadır.

Toprak Reaksiyonu Önemli

Mikro elementler, toprak reaksiyonundan çok etkilenir. Asit topraklarda molibden, bazik topraklarda (fazla kireçli topraklar) ise mangan ve demir eksikliği ortaya çıkmaktadır.

Eksik Nasıl Giderilir?

Mikro element azlığı, bu elementlerin toprağa verilmesi veya yaprağa püskürtülmesi yoluyla giderilir. Fazla uygulamadan kaçınılmalıdır, zira zehir etkisi yapabilir.




AHIR (ÇİFTLİK) GÜBRESİ

Ahır gübresi, hayvan dışkıları ile yataklık olarak kullanılan maddelerin karışımıdır.

Ahır gübresinde yaklaşık olarak % 0.5-0.7 azot, % 0.2-0.3 fosfor ve % 0.4-0.6 potasyum bulunmaktadır. Bunların yanında kalsiyum, magnezyum ve kükürde ilaveten, az miktarda mangan, çinko, bakır ve demir gibi mikro elementler de bulunur.

Ahır Gübresini Ne Zaman Verelim?

Ahır gübresinin uygulama zamanı, ilkbahar ve sonbahardır. Az yağışlı ve killi topraklarda sonbahar, çok yağışlı ve hafif topraklarda ise ilkbahar en uygun zamandır.

Gübre tarlaya taşındıktan sonra sürülerek toprak altına karıştırılmalıdır.

TOPRAK ÖRNEĞİ ALIMI

Amaçlar

Tarlanın ortalama bitki besin maddesi durumunu bilmek, tarladaki besin maddesinin dağılımını bilmek, genel kılavuz, tarlayı bölmek.

Toprak örneği almadan önce tarlada bir örnek (mütecanis) olan alanlar ayrılmalıdır. Bu ayırmada toprak tipi, eğim, erozyon derecesi, geçmişte ekilmiş ürünler, bilinen ürün gelişmesindeki farklılıklar göz önüne alınmalıdır.


Şekil 6. Salma sulama yapılan bir tarlada tarlayı bölme ve örnekleme


Şekildeki tarlada nitrat analizi için örnekleme yaparken tarlanın altından, ortasından ve başından örnekler alınmalı ve analizler ayrı ayrı yapılmalıdır.

Tarladaki anormal alanlardan (Ekimde dönülen alanlar, erozyon bölgesi, ekilmeyen yerler) kaçınılmalı veya buralardan ayrı örnek alınmalıdır.

Uygun Örnekleme Derinliğinin Seçimi

pH, kireç, organik madde, fosfor, potasyum, kükürt ve çinko için sürüm derinliği esas alınmalıdır. Bu derinlik genellikle 0-15 cm ile 0-20 cm'dir. Bu derinliğin altından yapılan örneklemelerde sonuçlar genellikle düşük çıkmaktadır (OM, P ve Zn).

Nitrat analizi için örnekleme derinliği tüm profilden (120 cm) olmalıdır.

Toprak Örneklerinin Alımı

Tarlada örneklemeler tesadüfi şekilde (Şekil 7) yapılırsa zamandan tasarruf sağlar. Ancak sağlam sonuçlar elde edebilmek için tüm alanın örneklenmesi gerekmektedir. Bunun için örneklemeler kafes deseni şeklinde yapılmalıdır. Bu şekilde yapılırsa yıldan yıla az değişen analiz sonuçları elde edilir



Şekil 7. Tarlada örnekleme metotları


Tesadüfi örnekleme, tarlanın genel bitki besin durumunu tespit için yeterlidir. Kafes örnekleme ise, daha fazla bilgi elde etmek için yapılır. Eğer kafeslerde örnekler ayrı ayrı analiz edilirse tarlanın besin maddesi seviyesi haritaları yapılabilir.

Örnek Alımı

Örnekler alınırken, istenilen derinliklerden alınan örnekler bir plastik kova içinde konur; sonunda hepsi karıştırılır ve içinden bir örnek alınarak, etiketlenip örnek adı yeri ve derinliği belirtilir. Yüzey ve yüzey altı örnekleri için ayrı kovalara gerek duyulmaktadır.



Şekil 8. Örneklerin derinliklere ayrılması


Bir parselden hiçbir zaman bir örnek alınmamalı, aynı derinlikten farklı noktalarda birçok örnek alınmalıdır.

Örnekleme Zamanı

Geç sonbahar ve kış: iyi bir örnekleme zamanıdır. Yalnızca kumlu topraklarda nitrat analizi için uygun alım zamanı değildir.

İlkbahar: Ekim öncesi örnekleme için çoğunlukla tercih edilir.
Geç ilkbahar ve erken yaz: Azot üst gübrelemesi için uygun olabilir.

Yaz veya erken sonbahar: Kışlık buğday için iyi bir örnekleme zamanıdır. Fosfor ve azot seviyeleri belirlenerek toprağa daha isabetli bir gübre verilebilir

Alet - Ekipman

Yüzey örneklemesi bel ile yapılabilir. Ancak yüzey altı örneklemeleri için bel yeterli değildir. Alt topraklar için el toprak burgusu olmalıdır. Kova veya tirbuşon tipi el burguları vardır. Tirbuşon tipi burgu, toprak çok nemli iken rahatlıkla kullanılabilir. Kova tipi burgu, toprak metale yapışmadığı zamanlarda iyi iş görmektedir.

Örnekleme İşinde İstenen Özellikler

Her bir 80 dekar için en az bir örnek ortalama tarla besin maddesi seviyesi için yeterli sayılmaktadır. Tarla 80 dönümden büyükse 80 er dekarlık parçalara ayrılarak her bir parça için bir örnek hesap edilmelidir.

Genellikle her bir örnek için, yüzey toprağından 15-20, yüzey altından 6-8 toprak alınması iyi sonuçlar vermektedir.

Derinlik

Tüm testler için 20 cm yeterlidir. Yüzey altı için 120 cm'e kadar inilmelidir. Şekerpancarı için alınan örneklerin; yüzey (0-20 cm), yüzey altı (20-60 cm), derin alt toprak (60-120 cm) gibi bölünmesi, tüm bitki besin maddeleri hakkında bilgi sağlayacaktır.



Cevap yazılmadı
Cevap yazabilirsiniz Bu konuya cevap yazabilirsiniz
*
 

Bazı istatistiksel değerler 30 dakikada bir güncellenmektedir.Güncellenmeye 9 dakika kaldı.
 Derece  Konu  Mesaj  Aldığı Teşekkür
Yoncam (SA)
Kalsiyum (SA)
İstanbullu
Biberci
Admin (SA)
Yoncam (SA)  %82
Kalsiyum (SA)  %4
İstanbullu  %3
Admin (SA)  %1
Gurudge  %0
Tuba (SA)  %0
Yoncam (SA)  %85
Kalsiyum (SA)  %3
Biberci  %1
Osman_zburnu  %0
Admin (SA)  %0
Adenspor  %0
Yoncam (SA) 10
Kalsiyum (SA) 4
Dryolcu 3
Osman_zburnu 2
Yaren 2
Gecegecesiir (SA) 2
Bugün giriş yapanlar :
En yeni üyelerimiz :
Rootkeys , Elitmedya , Edro , Fidesi , Devamli , Grinstar , Enguzelsarkilar , İbrahimsonmez , Carpediem , Fatihsel , Syklops , Forumsever , Yilmaz , Tanitimci1 , Nightundertaker , Avsaadasi , Tanitimci ,
Bugün doğan üyelerimiz :
Ange , 1 üyemizin bugün doğum günü ;Doğum gününüz kutlu olsun.
Bizi okuyanlar nerede yaşıyorlar Aktif Konular & Son Konular Diğer İstatistikler
Web site tasarımı
Kurumsal web site tasarımı
Elit seo
Domates çeşit kataloğu
Yararlı siteler
Trafik cezas305; ödeme nas305;l yap305;l305;r ?
Elektrik faturas305; ödeme hizmeti
Barkod sistemi ve barkod program305;
Müziğin faydaları müzik dinle en güzel şarkılar dinle
Antalyada çilek yeti351;tirmek istiyorum
Bilisim ve elektronik konulu blog sitesi
Tam sarki sozleri
Ana kategori :3
Alt Kategori :30
Toplam Konu :2013
Toplam Cevap :3543
Online Üye :0
Misafir :6
Toplam :6

forum.saraytarim.gov.tr | forum@saraytarim.gov.tr | © 2014
Saray İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Hükümet Konağı, Kat=1 SARAY - TEKİRDAĞ, Tel: 0282 768 10 03, Faks: 0282 768 21 17

Efkan Forum V.5.0 © 2005-2007 Tasarım Kodlama Efkan Ay

Üye Sayımız :697 | Bugün :228 | Bugün Çoğul :9108 | Toplam Tekil :919387 | Toplam Çoğul:6583403 | İp No :54.197.19.35